نیما فروزنده

در مقاله قبلی در خصوص آسایش آکوستیکی به بیان کلیاتی در این خصوص پرداخته شد. در این مقاله به جنبه‌های آکوستیک در ساختمان‌ها و آسایش آکوستیکی در فضاهای انسان‌ساخت نگاه دقیقتری‌ خواهیم داشت.

آسایش آکوستیکی متاثر از سطوح و طبیعت صوت تجربه شده در فضا است.

جنبه فیزیولوژیک آسایش آکوستیکی

گوش انسان شامل سه بخش است: گوش خارجی، میانی و داخلی، که به ترتیب وظیفه دریافت، انتقال و تشخیص صدا را بر عهده دارند. فشار صدا موجب ارتعاش پرده گوش شده و این ارتعاش به گوش داخلی منتقل می‌شود که سیستم عصبی به این واسطه تحریک می‌شود.

جنبه فیزیکی آسایش آکوستیکی

صوت، اغتشاش مکانیکی محیط صوتی است که می‌تواند شامل گاز‌ها، مایعات و جامدات باشد. تفاوت عمده میان صدای بلند و کم از تفاوت میان فشار صوت ناشی می‌شود. با توجه به گستره وسیع فشار صوتی که گوش انسان توانایی دریافت آنها را دارد، تراز بلندی صدا با استفاده از شاخص دسی‌بل بیان می‌شود. نواک (زیر و بمی) صدا با استفاده از فرکانس آن بیان می‌شود که بیانگر سیکل‌های صوتی در یک ثانیه است.

___________________________________________________________________________________________________

آیا می‌دانستید؟

مطالعات اپیدمیولوژیک، ثابت کرده‌اند که به طور مثال، خطر حمله قلبی برای افرادی که در نزدیکی خیابان‌های شلوغ زندگی‌ می‌کنند،‌حدود ۲۰ درصد بیشتر از سایر افراد است که در کنار خیابان‌های خلوت زندگی می‌کنند و این خطر با نزدیکی به فرودگاه افزایش می‌یابد.(منبع: WHO. Burden of disease from environmental noise. WHO, Copenhagen, Denmark, 126 p.)

___________________________________________________________________________________________________

چه چیز به آسایش آکوستیکی کمک می‌کند؟

قابل قبول بودن هر صوتی می‌تواند وابسته به فاکتور‌های زیادی است که با توجه به نوع ساختمان، نوع فعالیتی که در آنها انجام می‌شود، و عادات اجتماعی و فرهنگی ساکنین، متفاوت هستند. کیفیت صدا در هر محیط داخلی با توجه به منابع صوتی یا نوفه‌های زمینه و کیفیت ساختار پوسته ساختمان مشخص می‌شود:

  • نوفه خارجی (ترافیک، همسایگی‌ها، …)
  • نوفه داخلی(موسیقی، مکالمات تلفنی، …)
  • نوفه ناشی از ضربه (قدم زدن طبقات فوقانی)
  • ارتعاشات سازه‌ای ناشی از بار‌های خارجی مثل باد
  • نوفه ناشی از تجهیزات(سیستم تهویه، تجهیزات الکترونیک، لوله‌ها، آسانسور‌ها، …)

تاثیر نوفه روی افراد به صورت مشخص تابع عوامل مختلفی است که شامل قابل پیش‌بینی بودن و آشنایی صدا، قابل کنترل بودن صدا، ترجیحات فردی و حساسیت‌ها، اطلاعات فرد بر آشنایی صوت می‌شود. به طور مثال، احتمال آنکه بتوانیم صدای همسایه مورد علاقه خود را تحمل کنیم خیلی بیشتر از مورد عکس آن است.

طراحی برای آسایش آکوستیکی

با توجه به انوع نوفه، میتوان آنها را به دسته‌های مختلفی طبقه بندی کرد‌، از جمله نوفه‌هایی که از مصالح و پوسته ساختمان منتقل می‌شوند، نوفه‌هایی که به صورت عمودی از طبقه به طبقه و یا به صورت افقی و به واسطه دیوار‌ها منتقل می‌شوند. آسایش آکوستیکی در یک ساختمان وابسته به مشخصات آکوستیکی مصالح ساختمان از جمله میزان انتقال و میزان جذب در فرکانس‌های مختلف صوت است. در هنگام طراحی برای آسایش آکوستیکی افراد، باید طیف وسیعی از عوامل معماری و خارجی را در نظر بگیریم، از جمله:

  • نوع و منبع نوفه‌‌ای که قصد کنترل آن را داریم.
  • طیف فرکانسی صدایی که قصد کنترل آن را داریم.
  • سیستم ساختمانی و مصالح
  • فعالیت‌های جاری در ساختمان: خواب، کار، تدریس، درمان، …